Home  |   Sale  |   Nieuw  |   Grote Maten  |   Stardress  |   Zwangerschapskleding

HippeMoeders bij je favorieten

Bijzondere situaties Als het bij jou anders gaat
Je hebt ooit je borsten laten verkleinen. Of je kind komt ter wereld via een keizersnede. Of je krijgt een tweeling... Er zijn allerlei situaties waarin het geven van borstvoeding extra vragen oproept.

Juist als je te vroeg bevalt, is borstvoeding erg belangrijk voor je baby. Te vroeg geboren kinderen zijn extra kwetsbaar, en door zelf te voeden bescherm je je kind optimaal tegen infecties. Veel te vroeg geboren baby’s moeten na de geboorte doorgaans een tijdje in de couveuse doorbrengen. Als de zuigreflex nog niet goed is ontwikkeld, krijgt het kind meestal sondevoeding toegediend. Zodra hij melkvoeding mag hebben, kan hij dan afgekolfde melk krijgen. Soms wordt aangeraden om niet te veel te kolven omdat er toch nog niet veel melk nodig is, maar het is veel beter om meteen een goede melkproductie op te bouwen. Ben jij in deze situatie, kolf dan het liefst meteen zes keer per dag. Je weet dan zeker dat je genoeg melk hebt voor je baby. En als je productie eens wat minder is omdat je moe bent of omdat je baby een wat minder goede dag heeft, heb je toch genoeg. Het is belangrijk dat je baby zoveel mogelijk verse melk krijgt. Daarin zitten alle beschermende stoffen die hij nu zo hard nodig heeft. Wat je te veel hebt aan melk, kun je invriezen voor noodgevallen. Vaak gaan premature baby’s na een paar weken wat achterlopen in groei. Je kunt dan het eerste deel dat je kolft - de voormelk - wegzetten en voor je baby de melk met het meeste vet meenemen - de achtermelk. Waarschijnlijk gaat je baby dan weer prima groeien. Sommige ziekenhuizen werken al volgens deze methode. Het is natuurlijk wel belangrijk dat je dan een goede productie hebt waarmee je kunt spelen. En die heb je opgebouwd door meteen vanaf de geboorte te kolven. Is je baby tussen de drie en vijf weken te vroeg geboren, dan heb je een redelijke kans dat je al snel met zelf voeden kunt beginnen. Kleine, te vroeg geboren baby’s zijn sneller moe. Ze hebben vaak een lage spierspanning, waardoor ze lang drinken niet goed vol kunnen houden. Ondersteun het hoofd van je baby bij het aanleggen daarom goed. En heb geduld, want echt, ook bij jullie komt het moment waarop het voeden prima verloopt. (Meer informatie? In hoofdstuk 10 vind je het adres van de Vereniging van Ouders van Couveusekinderen.)

Kies een onderwerp:



Prematuur

Is je kind te vroeg geboren, dan is je borstvoeding óók helemaal afgestemd op zijn behoeftes: hij bevat extra eiwitten en calorieën!

Moniek: “Dat ik geen borstvoeding zou geven, stond voor mij als een paal boven water. Het leek me gewoon niets voor mij. Maar toen Cas veel te vroeg geboren werd en geveld werd door een streptokokbacterie, ben ik toch overstag gegaan. Hij lag in de couveuse en was zelfs even in levensgevaar. Ik moet eerlijk toegeven dat de verpleegkundige best een tijdje heeft moeten aandringen. Want zelf voeden leek me al niks, maar kolven helemaal niet! Maar toen ze zei dat Cas erg verzwakt was en moedermelk zijn enige kans was om aan te sterken, ben ik toch gaan kolven. Ik voelde me eerlijk gezegd net een koe, maar ben achteraf blij dat ik het gedaan heb. Cas is er helemaal bovenop gekomen, en toen hij na vier weken eindelijk uit de couveuse mocht, ben ik nog met zelf voeden doorgegaan tot hij vier maanden was.”



Kies een onderwerp:

Borstvoeding geven na een keizersnede

Na een keizersnede kun je wat meer problemen hebben met het op gang brengen van de borstvoeding dan na een gewone bevalling. Allereerst kan je baby wat slaperig zijn door de narcose tijdens de ingreep. Daarnaast kan je voeding door de verdoving later op gang komen. Dit merk je vooral als je onder volledige narcose bent bevallen. In dit geval kan het wel een week tot tien dagen duren voor je borsten genoeg melk aanmaken. Wanneer je voeding eenmaal op gang is gekomen, kan het zuigen van de baby zorgen voor een pijnlijk gevoel in je buik. Deze pijn ontstaat door het samentrekken van de baarmoeder tijdens het drinken. Een vervelend gevoel, maar bedenk dat dit samentrekken de genezing van de wond bevordert. Verder is het goed mogelijk dat je nog zoveel last hebt van de hechtingen dat het moeilijk en pijnlijk is om een prettige voedingshouding te vinden. Als je ervoor kiest om je baby zittend de borst te geven, is het belangrijk dat je probeert om goed rechtop te gaan zitten. Is je buikwand nog gevoelig, leg dan een kussen tussen jou en de baby. Ook kan het fijn zijn om liggend op je zij te voeden, steunend op een elleboog, met je kind op een kussen naast je. Het geven van borstvoeding na een keizersnede is dus meestal heel goed mogelijk. Er zijn trouwens ook borstvoedende vrouwen die helemaal geen nadelige gevolgen ondervinden van de keizersnede.



Kies een onderwerp:

Eigen

Als je de geboorte van je kind niet bewust hebt meegemaakt, kan borstvoeding geven een manier zijn om snel eigen met hem te worden en samen een band op te bouwen.



Kies een onderwerp:

Een tweeling borstvoeden

Verwacht je een tweeling? Dan zul je tijdens de zwangerschap misschien al wel eens piekeren over hoe dat straks toch moet: borstvoeding geven aan twee baby’s. Toch is dit heel goed mogelijk en zeker het proberen waard: tweelingen zijn vaak wat kleiner na de geboorte en hebben de bescherming van moedermelk hard nodig. Het is wel slim om er rekening mee te houden dat het voeden - zeker in het begin - veel tijd zal kosten. Maar als alles eenmaal goed verloopt, vinden de meeste tweelingmoeders dat het veel tijd scheelt, borstvoeding geven. In ieder geval heb je straks waarschijnlijk niet te klagen over gebrek aan melk. Logisch, want hoe meer je voedt, des te meer melk maak je aan. Zorg als tweelingmoeder ook goed voor jezelf. Je kunt je misschien voorstellen dat je bij het voeden van een tweeling nóg meer honger en dorst hebt dan bij een baby. Drink tijdens iedere voeding een glas water of sap. Eet goed en kies tussendoortjes waar je lichaam wat aan heeft. Neem zoveel mogelijk rust.



Kies een onderwerp:

Mam, kom je helpen?

Een tweeling voeden en verzorgen kost veel tijd en energie. Een beetje hulp kun je daarbij best gebruiken. Probeer al tijdens je zwangerschap iemand te vinden die je kan helpen met de huishoudelijke taken. Maak tegelijkertijd geen halszaak van dat huishouden: jouw aandacht wordt nu gewoon opgeslorpt door je baby’s en die zijn veel belangrijker.



Kies een onderwerp:

Tegelijk of apart een tweeling voeden

Je kunt je baby’s tegelijk de borst geven of na elkaar. Net wat je zelf het prettigst vindt. De voordelen van tegelijk voeden: het kost minder tijd en de melk schiet makkelijk toe. In het begin is het wel even lastig, twee baby’s tegelijkertijd aanleggen. Maar als je er goed bij geholpen wordt, zul je er na verloop van tijd steeds handiger in worden. Gebruik wat kussens en schik die zo, dat je alledrie een comfortabele houding hebt tijdens de voeding. Zittend voeden kan op vier manieren (een uitleg over de verschillende houdingen lees je in hoofdstuk 4):

  • beide baby’s in de madonnahouding, met de voetjes naar elkaar toe. Dit gaat het makkelijkst als de baby’s nog heel klein zijn en iemand je kan helpen met aanleggen.
  • allebei in de bakerhouding, met de hoofdjes naar elkaar toe.
  • een baby in de madonnahouding, de andere in de bakerhouding.
  • terwijl jij half op je rug ligt, ondersteund door kussens, leg je een baby naast je op borsthoogte met zijn lijfje helemaal naar je toegedraaid en zijn mondje voor je tepel. Leg de andere baby schuin over je buik, met zijn hoofdje op je borst en zijn voetjes onder of op de knietjes van zijn broertje of zusje.
  • Je baby’s na elkaar voeden is handig als ze niet tegelijk wakker zijn. Of misschien wil je ze elk afzonderlijk de volle aandacht te geven.



Kies een onderwerp:

Zwanger zijn en borstvoeding geven

Als je zwanger wordt terwijl je nog een kind aan de borst hebt, hoef je niet te stoppen met de borstvoeding. Het kan gebeuren dat je melkproductie rond de vierde maand van je zwangerschap wat terugloopt, maar er is geen enkel bezwaar tegen om je kind de hele zwangerschap bij je te laten drinken. Als je daar zelf tenminste geen problemen mee hebt. Na de bevalling kom je dan terecht in een situatie die tandemvoeden wordt genoemd. Tandemvoeden heeft voordelen, maar ook nadelen. De kans dat het oudere kind jaloers wordt op het jongere broertje of zusje is minder groot. Maar misschien vraag je je af of de baby wel genoeg melk krijgt. Dat is geen probleem, want je melkproductie past zich aan volgens het vraag-aanbodprincipe. Je oudste kind krijgt nu melk die is afgestemd op de baby, maar ook dat is niet erg: hij is inmiddels zo oud dat hij er andere voeding naast krijgt, waar hij de nodige stoffen uit haalt. Moedermelk is wel nog altijd goed voor hem. Maar je kunt het natuurlijk gewoon onprettig vinden om twee kinderen de borst te geven. Volg je eigen gevoel. Als tandemvoeden je niks lijkt, dan moet je het niet doen en ervoor zorgen dat je oudere kind van de borst af is vóór het broertje of zusje geboren wordt.

Jeltje: “Mart kreeg nog twee keer per dag een voeding tot ik vijf maanden zwanger was. Toen had ik er geen zin meer in en heb ik afgebouwd. Daar had hij weinig problemen mee. Een enkele keer nog trok hij ‘s ochtends in bed mijn nachthemd omhoog, maar na een tijdje was ook dat over. Daarom was ik heel verbaasd toen hij, toen Doortje eenmaal geboren was, ineens weer belangstelling toonde voor de borst. Hoewel ik er niet zo’n zin in had, heb ik het hem nog een keertje laten proberen. Hij wist niet eens meer hoe het moest, aan de borst drinken. Daarna heeft hij er nooit meer naar getaald.”



Kies een onderwerp:

Borstvoeding na een borstoperatie

Hoe zit het met zelf voeden als je een borstoperatie hebt gehad? Dat hangt ervan af: zijn je borsten vergroot met implantaten en is het klierweefsel intact gebleven, dan kun je je kind waarschijnlijk gewoon borstvoeding geven. Wel kunnen je borsten tijdens de zwangerschap en net na de bevalling erg gespannen aanvoelen, en is de kans op een verstopt melkkanaaltje iets groter. (Meer hierover in hoofdstuk 5.) Na een borstverkleining is het de vraag of je nog voldoende melkklierweefsel hebt om genoeg melk te kunnen produceren. Als de tepel niet is losgesneden van de melkkanalen, is de kans op succes het grootst. Maar ook als de tepel wel los is geweest, kan de borstvoeding succesvol verlopen. De leeftijd waarop je bent geopereerd speelt ook een rol. Als dat voor je twintigste jaar was, kunnen de doorgesneden melkkanalen spontaan hersteld zijn. Begin in ieder geval gewoon met zelf voeden. Leg je baby binnen een uur na de bevalling aan en daarna zo’n tien keer per etmaal. Lukt het uiteindelijk niet om je kind volledig zelf te voeden, dan kun je kiezen voor bijvoeden met poedermelk.



Kies een onderwerp:

Borstvoeding als je zelf ziek bent


Bij ziekte kun je gewoon doorgaan met voeden. De baby wordt niet besmet via jouw melk. Moedermelk biedt juist bescherming tegen infecties. Als moeder maak je antistoffen tegen de bacteriën waarmee je in contact bent gekomen. Die antistoffen krijgt je baby via de melk binnen en zullen hem beschermen. Ben je ernstig ziek, overleg dan met je huisarts wat je moet doen. Als je bijvoorbeeld besmet bent met HIV, mag je niet zelf voeden. Je kunt het virus dan overdragen op de baby.



Kies een onderwerp:

Ziekenhuisopname

Hopelijk is het niet aan de orde, maar stel dat je naar het ziekenhuis moet in de periode dat je baby borstvoeding krijgt. Kun je dan zelf blijven voeden? Allereerst: veel ingrepen kunnen tegenwoordig poliklinisch gebeuren, onder plaatselijke verdoving. Je kunt dan na een dag weer naar huis en tijdens die uren dat jij weg bent, kan je baby afgekolfde melk krijgen. Moet je een of meer dagen in het ziekenhuis blijven, dan kun je je baby bij je laten brengen om gevoed te worden. In sommige ziekenhuizen vinden ze het goed als de baby bij je blijft, al zullen ze wel vragen of er iemand meekomt die voor de baby kan zorgen. Wat betreft de verdoving tijdens een medische ingreep: verschillende narcosemiddelen zijn geschikt voor borstvoedende moeders. Het is slim om voor je onder het mes gaat te overleggen met de anesthesist. Ben je de eerste dagen na een operatie nog te zwak om zelf te voeden, dan kun je door te kolven de melkproductie toch op gang houden. Natuurlijk hangt het wel een beetje van de aard van de ingreep en van je conditie af of het allemaal goed verloopt. Maar in de meeste gevallen hoef je bij ziekenhuisopname niet met borstvoeding te stoppen.



Kies een onderwerp:

Borstvoeding als je kind allergisch is

Komen er veel allergie‘n voor in jouw familie of die van die partner - zoals hooikoorts, astma en eczeem? Probeer je kind dan minstens zes maanden uitsluitend borstvoeding te geven. Borstkinderen zijn zo goed mogelijk beschermd tegen allergische reacties. Groente- en fruithapjes kun je dan ook beter niet geven voor je kind een halfjaar oud is. Als je het bij baby’s over allergieën hebt, praat je meestal over koemelkallergie. Baby’s kunnen er uiteenlopende klachten door krijgen, zoals veel huilen, waterdunne ontlasting die vies ruikt, braken, eczeem, snotterigheid en piepend hoesten. Moedermelk is een lichaamseigen stof en zal meestal geen problemen geven bij een baby die bij flesvoeding allerlei klachten zou hebben gekregen. Toch komt het soms voor dat een kind zelfs allergisch reageert op koemelkdeeltjes in de borstvoeding. Dit kan niet altijd met een bloedtest of huidtest worden aangetoond, dus is het vaak moeilijk voor de kinderarts om een goede diagnose te stellen. Heeft je baby last van vage klachten die kunnen wijzen op koemelkallergie, dan kan het zinvol zijn om op dieet te gaan en dus zuivelproducten te mijden. Soms zul je daarnaast noten, kippeneiwit en soja uit je voeding moeten schrappen. Ga liever niet op eigen houtje diëten, maar overleg altijd met een kinderarts en/of diëtiste.



Kies een onderwerp:

Hapjes tijdens de borstvoedingsperiode

In de winkel staan potjes groente en fruit voor baby’s vanaf vier maanden. Maar bijna altijd is het beter om pas met zes maanden vast voedsel te geven.

Myrthe: “Omdat in de familie van mijn man Wout veel allergieën voorkomen, besloot ik om onze dochter Pien minstens zes maanden borstvoeding te geven. Ik kolfde op mijn werk, en dat ging meestal prima. Maar toen Pien vier maanden was, had ik een keer niet genoeg gekolfd. Daarom besloot Wout tijdens zijn oppasdag Pien voor de eerste keer een flesje poedermelk te geven. Ze lustte het best, maar een uur na de voeding spuugde ze alles uit en werd ze heel bleek en hangerig. In haar bedje viel ze al snel in slaap. Toen ik later thuiskwam en in haar bedje keek, vond ik haar wel heel bleek en koud. Ik haalde haar eruit, en schrok enorm: ze was helemaal slap en weg, ik kon geen contact meer met haar krijgen. Omdat ze zo koud aanvoelde, heb ik haar temperatuur opgenomen: 35,6 °C! Ik was helemaal in paniek en we hebben meteen om een ambulance gebeld. In het ziekenhuis bleek dat Pien een anafylactische shock had (een levensbedreigende bloeddrukdaling) als gevolg van koemelkallergie. Om iedereen gerust te stellen: dit komt bijna nooit voor. Gelukkig kwam ons meisje even later weer bij, was haar temperatuur weer normaal en dronk ze weer bij me uit de borst. Maar dat ze koemelkallergie had, was natuurlijk minder fijn. En helemaal omdat ze er zo heftig op reageerde. Hoewel Pien van de borstvoeding geen klachten had gehad, ben ik toch op dieet gegaan. Ik heb geen zuivelproducten, kippeneieren en noten meer gegeten, en heb haar vervolgens nog zelf de borst gegeven tot ze een jaar oud was. Daarna kreeg ze hypoallergene poedermelk, en die verdroeg ze goed. Toen Pien anderhalf jaar was, bleek haar koemelkallergie helemaal over te zijn! Kaas, melk, yoghurt… ze verdraagt alles. Volgens de kinderarts is niet te bewijzen dat dit te maken heeft met het feit dat ze lang borstvoeding heeft gehad. Maar borstvoeding lijkt wel een rol te spelen bij het voorkomen van allergieën. Dus stiekem denk ik dat het er toch wel mee te maken heeft.”



Kies een onderwerp:

Tanden krijgen en borstvoeding geven

Rond zes maanden krijgen de meeste baby’s tanden. Sommigen eerder, anderen later. Meestal zijn die tanden geen probleem bij het geven van borstvoeding. Tijdens het drinken masseert de baby de voorraadholtes die onder de tepelhof liggen met zijn onderkaak en tong. De tong ligt over de onderkaak heen, dus worden doorkomende tandjes bedekt. Hoe raar het misschien ook klinkt: zelfs als je baby een volledig melkgebit zou hebben, kun je nog pijnloos voeden. Gaat je baby je toch bijten, dan doet hij dit niet om jouw pijn te doen, maar omdat hij last heeft van gevoelige kaken door de doorkomende tandjes. Je kunt de baby dit afleren door hem van de borst te halen, rustig en duidelijk te vertellen dat hij niet mag bijten, en de voeding te stoppen. Bied na een halfuurtje, als je baby het voorval vergeten is, de borst weer aan. Waarschijnlijk blijft het bijten dan beperkt tot een of twee keer. Gaat het bijten niet over, ga dan na wanneer je baby het doet. Aangezien een baby niet kan bijten en drinken tegelijk, zal hij eerder gaan bijten als er weinig of geen melk uit de borst komt. Dus als de borst (bijna) is leeggedronken, of als de melk nog niet is toegeschoten. Door goed op te letten, kun je zien wanneer hij van plan is te gaan bijten. Hij trekt zijn tong dan terug, zodat zijn tanden vrijkomen. Door de baby op tijd van de borst te halen, kun je het bijten voorkomen en hem leren dat bijten niet mag.

Merel: “Iedereen op de kraamafdeling wilde Mees na de bevalling bewonderen. Want welke baby wordt er nou geboren met twee tanden in zijn mond? Eigenlijk waren het geen echte tanden, maar behoorlijk scherpe stompjes van een soort been. Bijzonder, dat wel, maar lastig met borstvoeding geven. Want de eerste voeding was vreselijk pijnlijk en erna had ik meteen wondjes op mijn tepels. Na een paar dagen móest ik er wel mee stoppen, het was te pijnlijk. Uiteindelijk heb ik nog zes weken gekolfd, zodat hij toch borstvoeding heeft meegekregen. Of nou alleen de tanden van Mees de oorzaak zijn geweest, weet ik niet zeker. Het leek of hij beet, maar het was voor mij ook de eerste keer dat ik een kind voedde. We moesten het allebei nog leren. Ik weet wel dat het bij mijn tweede kind - dat zonder tanden werd geboren - lang zo’n pijn niet deed.”



Kies een onderwerp: